İshal Nedir ve Nasıl Geçer-1000x667 (1)
İyi Hayat17-06-2022

İshal Nedir ve Nasıl Geçer? 

İshalin iki çeşidi vardır. Akut ishal; genelde kısa süreli olup birkaç gün içinde geçerken, kronik ishal uzun süreli ve kalıcıdır.

İshal normalden daha sık bir şekilde gevşek ve sulu yapıda dışkılama ile karakterize bağırsak hareketine verilen isimdir. İshal genelde kısa ömürlü olup normal şartlarda birkaç gün içerisinde sona eder. Buna akut ishal adı verilir. Uzun süreli ve kalıcı olması durumunda ise kronik ishal adını alır.

Bir ya da iki gün süren akut ishal, viral veya bakteriyel bir enfeksiyonun sonucu ya da gıda zehirlenmesinden kaynaklanabilir. Gelişmekte olan veya üçüncü dünya ülkelerine yapılan ziyaret ve tatillerde vücuda yerleşen bakteri ve parazitler de akut ishal türüne neden olabilir, buna turist ishali adı da verilmektedir.

Kronik ishal ise en az 4 hafta boyunca devam eden ishale denir ve çoğunlukla altında bağırsak hastalığı veya bozukluğu gibi bir tıbbi neden bulunur. Kronik ishale neden olan hastalıklara örnek olarak Çölyak hastalığı, Crohn hastalığı, irritabl bağırsak sendromu, sürekli enfeksiyon ya da inflamatuar bağırsak hastalığı gibi rahatsızlıklar verilebilir.

Bunların dışında bir takım farklı hastalıklar ve tıbbi durumlar da ishale sebep olabilir. Bunlar arasında ilk olarak akla virüslerden kaynaklanan ishal gelir. İshale neden olabilecek virüsler arasında Norwalk virüsü, sitomegalovirüs ve viral hepatit sayılabilir, ayrıca rotavirüs, çocuklukta akut ishalin yaygın bir sebebidir.

İshalin en yaygın nedenleri arasında bakteriler ve parazitler yer alır. Bozulmuş, kirlenmiş, üzerlerine bakteri veya parazit bulaşmış besin veya su, bakteri ve parazitlerin insan vücuduna bulaşmasına neden olur. Clostridium difficile ise ishale neden olmasının yanı sıra daha da ciddi enfeksiyonlara yol açabilecek bir başka bakteri türüdür.

Antibiyotiklerin de dahil olduğu pek çok ilaç türü yan etki olarak ishale neden olabilir. Antibiyotikler, insan bağırsaklarındaki iyi bakteriler ile insan sağlığına zararlı kötü bakteriler arasında ayrım yapmadan tamamını yok ederek sindirim sisteminin doğal dengesini bozabilir. İshale neden olan diğer ilaçlar ise kanser ilaçları ve magnezyumlu antasitlerdir.

Laktoz intoleransı da ishale neden olan faktörler arasındadır. Laktoz, süt ve diğer süt ürünlerinde bulunan bir şeker türüdür ve bazı kişiler laktozu sindirmekte zorlanabilirler dolayısı ile süt ürünlerini tükettikten sonra ishal olabilirler. Laktoz intoleransı yaşla birlikte artar çünkü çocukluk çağından sonra laktozu sindirmeye yardımcı olan enzim seviyeleri zaman içerisinde düşmeye başlar. Meyve ve balda bulunan bir şeker olan fruktoz, tüketildiği taktirde fruktoz sindiriminde zorlanan kişilerde ishale sebep olabilir. Bazı içeceklerde tatlandırıcı olarak da kullanılır. Sorbitol ve mannitol gibi yapay tatlandırıcılar da bazı vakalarda sağlıklıbireylerde ishale neden olabilir.

Karın veya safra kesesi ameliyatları sonrasında da kimi hastalarda ishal görülebilir.
Crohn hastalığı, ülseratif kolit, Çölyak hastalığı, mikroskopik kolit ve irritabl bağırsak sendromu gibi bir dizi başka sindirim bozuklukları da da bireylerde kronik ishal yapabilir.

Nasıl Önlenir?

Virüslerden kaynaklanan viral ishali önlemek için eller mutlaka sabunla sık sık yeterli sürede ve doğru hareketlerle yıkanmalıdır Yiyecek hazırlamadan önce ve sonra pişmemiş etlere, yumurtaya dokunduktan, tuvaleti kullandıktan, çocuk bezlerini değiştirirken, hapşırdıktan, öksürdükten ve burnu sildikten sonra eller en az 20 saniye boyunca sabunla ovulmaya devam edilmelidir. Eğer el yıkamak mümkün değilse en az %60 alkol içeren alkol bazlı el temizleyici ve dezenfektanları ellere tıpkı el losyonu ellerin ön ve arka kısımlarına sürerek uygulanmalıdır.

Çocuklarda viral ishalin en yaygın sebebi olan rotavirüsten ancak geliştirilmiş aşılar ile korunmak mümkündür.

Genellikle çevresel sağlık önlemlerinin ve besin temizliğinin yetersiz olduğu ülkelere seyahat eden insanları etkileyen yolcu ishalini önlemek için bireyler ne yediklerine iyice dikkat etmeli, iyi pişmiş ve sıcak besinler tercih edilmelidir. Birey kendisinin soymadığı çiğ meyve ve sebzelerden, çiğ veya az pişmiş et ve süt ürünlerinden kaçınılmalıdır. Mutlaka orijinal ambalajında servis edilen şişe su, soda, meyve suyu ve fermente içecekler tüketilmelidir.

Musluk suyundan ve içeceklere buz konulmasından muhakkak kaçınılmalıdır. Dişleri şişelenmiş su ile fırçalamalıdır. Duş alırken ağız kapalı tutularak kaynağı bilinmeyen suyun yutulması engellenmelidir. Bir şey içilmek istendiğinde kaynar su ile yapılan kahve veya çay gibi içecekler daha güvenli olacaktır. Ancak kafein ve alkol tüketimi ishali şiddetlendirebilir ve dehidrasyona yol açabilir.

“Burada bulunan içeriğimize erişim sağlamadan önce internet sitemizin kullanım koşullarını incelemeni tavsiye ederiz.”

NN ve Albert Sağlık iş birliği ile
nn logo
albert health logo

Copyright © 2022 İyi Hayat